Hürmüz Boğazı’nda Kaç Gemi Bekliyor, Ne Taşıyor?

Hürmüz Boğazı’nda Kaç Gemi Bekliyor, Ne Taşıyor?

Hürmüz Boğazı’nda kaç gemi bekliyor ve bu gemiler ne tür yük taşıyor sorusu, ABD-İran ateşkesiyle birlikte yeniden gündemin merkezine yerleşti. Basra Körfezi’nde haftalardır mahsur kalan gemiler, küresel enerji arzındaki kırılganlığın somut bir göstergesi haline geldi.

Gemi takip verilerine göre, Hürmüz çevresinde 800’ün üzerinde gemi bekliyor. Bunların çok büyük kısmı petrol, yakıt ve doğalgaz taşıyan ticari gemilerden oluşuyor. Boğazdaki tıkanma yalnızca bölgesel bir sorun değil; Asya, Orta Doğu ve Avrupa enerji piyasalarını etkileyen küresel bir risk olarak görülüyor.

Hürmüz Boğazı’nda Mahsur Kalan Gemilerin Dağılımı

Veri ve analiz şirketi Kpler tarafından 7 Nisan itibarıyla paylaşılan rakamlar, Hürmüz Boğazı çevresindeki gemi bileşimini ayrıntılı şekilde ortaya koyuyor. Basra Körfezi’nde ve boğazın giriş-çıkış hatlarında bekleyen 800+ geminin türlere göre dağılımı şöyle:

• 97 gemi: Ham petrol ve doğalgaz taşıyan tankerler
• 121 gemi: Benzin, motorin gibi beyaz ürünler (rafine petrol ürünleri) taşıyan tankerler
• 34 gemi: LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı) taşıyan gemiler
• 14 gemi: LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) taşıyan gaz tankerleri
• 208 gemi: Kimyasal ve biyoyakıt taşıyan kimyasal tankerler
• 238 gemi: Çeşitli hammadde ve ürün taşıyan kuru yük gemileri

Bu tablo, Hürmüz Boğazı’nda bekleyen gemilerin önemli bir bölümünün, doğrudan küresel enerji tedarik zincirinin parçası olduğunu gösteriyor.

ABD–İran Ateşkesi ve Boğazın Geçici Açılması

Hürmüz’deki yoğun bekleyişi kırabilecek gelişme, ABD ile İran arasında varılan geçici ateşkes oldu. Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında, Tahran boğaz üzerindeki kontrolünü sertleştirmiş ve dünyanın en işlek enerji geçiş yollarından biri fiilen kapanma noktasına gelmişti. Normalde günde yaklaşık 135 geminin geçtiği su yolunda trafik, altı hafta içinde neredeyse tamamen durmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, Salı akşamına kadar tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala, Hürmüz Boğazı’nın “tam, acil ve güvenli” şekilde açılması karşılığında, İran’la 2 haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurdu. Trump ayrıca, ABD donanmasının bölgede “trafik yoğunluğuna yardımcı olmak” ve akışı sorunsuz kılmak için hazır bekleyeceğini belirtti.

İran cephesi ise daha temkinli bir dil kullandı. Tahran yönetimi, silahlı kuvvetlerle koordinasyon içinde, “teknik sınırlamalar dahilinde” iki haftalık güvenli geçişe onay verdiklerini açıkladı. Bu ifade, boğazın teorik olarak açıldığını, ancak pratikte bazı kısıtlamalar ve güvenlik prosedürlerinin devrede olacağını gösteriyor.

İlk Geçiş Girişimleri ve Devam Eden Temkin

Ateşkes açıklamasının ardından gemi takip sistemlerinde ilk hareketlilik Çarşamba sabahı görüldü. Boğazdaki kilidin çözülüp çözülmeyeceğini test etmeye çalışan ilk iki gemi, İran’a ait Larak ve Qeshm adaları yönüne doğru seyir aldı. Buna rağmen, aynı gün genel trafik akışında kayda değer bir artış gözlenmedi.

Asya, Orta Doğu ve Avrupa’da faaliyet gösteren birçok büyük armatörlük ve tanker işletmesi, süreci yakından izliyor. Dünyanın en büyük deniz taşımacılığı şirketlerinden Tokyo merkezli Nippon Yusen Kabushiki Kaisha (NYK Line) sözcüsü, durumun sigortacılar ve güvenlik danışmanlarıyla birlikte çok dikkatli değerlendirildiğini belirterek, “Durumu yakından takip edeceğiz” ifadesini kullandı.

Risk Algısı: “Sadece Duraklama Değil, Gerçek Azalma Gerek”

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın kağıt üzerinde açılmış olmasının, gemi trafiğinin bir anda normale döneceği anlamına gelmediğini vurguluyor. Batı Avustralya Üniversitesi Savunma ve Güvenlik Enstitüsü’nden Yardımcı Doçent Jennifer Parker, küresel deniz ticaretinin hassasiyetine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yapıyor:

“Küresel nakliye akışlarını 24 saat içinde yeniden başlatamazsınız. Tanker sahipleri, sigortacılar ve mürettebat, riskin sadece durakladığına değil, gerçekten azaldığına inanmak zorundalar.”

Bu nedenle, önümüzdeki iki haftalık ateşkes süreci, hem Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın çözülmesi hem de küresel enerji piyasalarının istikrarı açısından kritik önemde olacak. Gemi sahiplerinin, sigorta şirketlerinin ve devletlerin alacağı kararlar, bekleyen 800’den fazla geminin ne hızla ve ne ölçüde güvenli şekilde boğazdan çıkış yapabileceğini belirleyecek.

Çekince

Bu raporda yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum, istatistiki şekil ve bilgiler hazırlandığı tarih itibari ile mevcut piyasa koşulları ve güvenirliğine inanılan kaynaklardan elde edilerek derlenmiştir ve İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Sunulan bilgilerin doğruluğu ve bunların yatırım kararlarına uygunluğu tarafımızca garanti edilmemektedir. Bu bilgiler belli bir getirinin sağlanmasına yönelik olarak verilmemekte olup alım satım kararını destekleyebilecek yeterli bilgiler burada bulunmayabilir. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu nedenle bu sayfalarda yer alan bilgilerdeki hatalardan, eksikliklerden ya da bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden, yorum ve bilgilerin kullanılmasından doğacak her türlü maddi/manevi zararlardan ve her ne şekilde olursa olsun üçüncü kişilerin uğrayabileceği her türlü doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan dolayı İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile bağlı kuruluşları, çalışanları, yöneticileri ve ortakları sorumlu tutulamaz. Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.