İçindekiler
ABD ve İran Arasında 2 Haftalık Ateşkes: Hürmüz Boğazı Açıldı, Piyasalara Etkisi Ne Olacak?
ABD ve İran yönetimi, Pakistan'ın arabuluculuğunda 2
hafta süreli geçici bir ateşkes anlaşmasına varmıştır. Anlaşma kapsamında
İran, küresel ticaretin can damarı olan Hürmüz Boğazı'nı geçişlere açmayı kabul
ederken, ABD Başkanı Donald Trump bombardımanları askıya almıştır. Haberlerin
ardından küresel petrol fiyatları %10’a yakın değer kaybederken, Asya
piyasaları yükselişe geçmiş ve Borsa İstanbul’da bankacılık sektörü öncülüğünde
ralli beklentisi oluşmuştur. İsrail ateşkesi onaylasa da anlaşmanın Lübnan'ı kapsamadığını
belirtmiştir.
İşte Orta Doğu'daki krizin seyrini değiştiren tarihi
ateşkesin perde arkası, piyasa beklentileri ve masadaki 10 maddelik teklifin
detayları:
ABD - İran Ateşkesinin Piyasalara Analizi ve Etkileri
Orta Doğu'da suların durulması, küresel ve yerel finans
piyasalarında anında karşılık buldu. Uzmanların ateşkes sonrası piyasa
beklentileri şu şekildedir:
- Petrol Fiyatlarında Sert
Düşüş:
Jeopolitik risklerin azalması ve Hürmüz Boğazı'nın ticarete açılmasıyla
brent petrol fiyatlarında %10 civarında geri çekilme yaşandı.
- Asya Piyasaları: Enerji maliyetlerindeki
düşüşün etkisiyle Asya borsaları günü pozitif ivmeyle tamamladı.
- Borsa İstanbul (BIST)
Beklentileri:
Yurt içi piyasalarda, azalan risk algısıyla birlikte bankacılık
hisseleri önderliğinde genele yayılan yukarı yönlü bir hareketlenmenin
hız kazanması bekleniyor.
- Negatif Ayrışacak
Sektörler:
Savaş beklentisinin ortadan kalkması ve petrol fiyatlarındaki düşüş
sebebiyle savunma sanayi ve petrokimya paylarının endekse göre
negatif ayrışabileceği öngörülüyor.
Ateşkes Süreci Nasıl Gelişti?
Kriz, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik "Ya
Hürmüz'ü açın ya da yok edeceğiz" tehdidiyle zirveye çıkmıştı. Verilen
sürenin dolmasına (Saat 03.00) kısa bir süre kala, Pakistan Başbakanı Şahbaz
Şerif devreye girerek sürenin 2 hafta uzatılması çağrısında bulundu. Bu
diplomasi trafiği sonuç verdi ve taraflar geçici ateşkeste uzlaştı.
Trump, yaptığı açıklamada bu süreci "Orta Doğu'nun
Altın Çağı" olarak nitelendirerek, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki trafik
yoğunluğunu yönetmeye yardımcı olacağını ve bölgenin yeniden inşa sürecine
girebileceğini vurguladı.
Hürmüz Boğazı Krizinde Son Durum Nedir?
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişlerin sağlanacağını duyurdu. Ancak bu geçişlerin tamamen sivil bir inisiyatiften ziyade, İran ordusu ile koordineli ve kontrollü bir şekilde yürütüleceğinin altı çizildi.
İran'ın Masaya Sunduğu 10 Maddelik Barış Planı
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, Pakistan'da yürütülecek
15 günlük nihai müzakere süreci için ABD'ye 10 maddelik bir teklif sundu.
Trump'ın "müzakere edilebilir uygun bir temel" olarak gördüğü bu
taslağın en önemli şartları şunlardır:
- Tam Çekilme: ABD savaş güçlerinin
Orta Doğu'daki tüm üslerinden ve konuşlanma noktalarından tamamen
çekilmesi.
- Direniş Eksenine
Saldırıların Bitmesi:
İran'ın desteklediği bölgesel unsurlara yönelik savaşın sona ermesi.
- Hürmüz Boğazı'nda Tam
Hakimiyet:
Boğaz geçişlerinin İran'ın egemenliği altında, ortak bir protokolle
yönetilmesi.
- Tazminat ve
Yaptırımların Çözümü:
Savaşta İran'a verilen zararların tazmin edilmesi, uygulanan tüm
birincil/ikincil ABD yaptırımlarının kaldırılması.
- Varlıkların İadesi: İran'ın yurt dışında
bloke edilmiş tüm finansal kaynaklarının serbest bırakılması.
- BM Garantisi: Tüm bu anlaşma
maddelerinin BM Güvenlik Konseyi tarafından onaylanıp bağlayıcı hale
getirilmesi.
Kriz Noktası: Ateşkes Lübnan'ı Kapsıyor mu?
Anlaşmaya dair en büyük pürüz İsrail cephesinde yaşanıyor.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin Lübnan ve diğer çatışma bölgelerini
de kapsayarak anında yürürlüğe girdiğini duyurdu. Ancak İsrail Başbakanı
Binyamin Netanyahu, geçici ateşkesi kabul ettiklerini açıklamasına rağmen
bu kararın Lübnan'daki operasyonları kapsamadığını belirterek süreçteki
en büyük ihtilafı gözler önüne serdi.
Çekince
Bu raporda yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum, istatistiki şekil ve bilgiler hazırlandığı tarih itibari ile mevcut piyasa koşulları ve güvenirliğine inanılan kaynaklardan elde edilerek derlenmiştir ve İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından genel bilgilendirme amacı ile hazırlanmıştır. Sunulan bilgilerin doğruluğu ve bunların yatırım kararlarına uygunluğu tarafımızca garanti edilmemektedir. Bu bilgiler belli bir getirinin sağlanmasına yönelik olarak verilmemekte olup alım satım kararını destekleyebilecek yeterli bilgiler burada bulunmayabilir. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Herhangi bir yatırım aracının alım-satım önerisi ya da getiri vaadi olarak yorumlanmamalıdır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu nedenle bu sayfalarda yer alan bilgilerdeki hatalardan, eksikliklerden ya da bu bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden, yorum ve bilgilerin kullanılmasından doğacak her türlü maddi/manevi zararlardan ve her ne şekilde olursa olsun üçüncü kişilerin uğrayabileceği her türlü doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan dolayı İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile bağlı kuruluşları, çalışanları, yöneticileri ve ortakları sorumlu tutulamaz. Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.